Jaskra a zaćma

Jaskra i zaćma to choroby narządu wzroku o różnych podłożach i dotykające różnych części oka. Zaćma (katarakta) powoduje zmętnienie soczewki oka, natomiast jaskra, wywołana zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym, powoduje uszkodzenie nerwu wzrokowego. Zarówno zaćma, jak i jaskra mogą być wrodzone i nabyte. Zaćmę można leczyć tylko operacyjnie, natomiast jaskrę także za pomocą leków, chociaż stosowane są również chirurgiczne operacje leczenia jaskry. Obie te choroby oczu mogą wywołać ślepotę.

Czym różni się jaskra od zaćmy?

Obie te choroby oczu przy braku diagnozy i leczenia mogą doprowadzić do ślepoty. Ich etiologia, przebieg, objawy i leczenie są jednak inne. Zaćma powoduje zmętnienie soczewki oka. Ta choroba oczu występuje zarówno jako choroba wrodzona, jak i nabyta - wywołać ją może cukrzyca (a konkretnie retinopatia cukrzycowa), uraz gałki ocznej, promieniowanie, a także długotrwałe stosowanie sterydów. Znana jest także zaćma starcza, czyli zmętnienie soczewki związane z wiekiem, pojawiające się po 60. roku życia. Zaćma może się pojawić również jako powikłanie jaskry.

W przypadku zaćmy nabytej źrenica blednie, a w przypadku zaćmy wrodzonej jest całkowicie biała. Początkowo widzenie jest zamglone i rozmazane, chory może mieć problemy z oceną odległości. Zaćma u dzieci wywołuje także często zez i oczopląs. U dorosłych zaćmę można rozpoznać także po problemach z poruszaniem się, niewywołanych zaburzeniami ruchu. Zaćma nie objawia się bólem oczu. Przy braku leczenia następuje ślepota.

Jaskra jest z kolei wywołana zbyt wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Może się pojawić u osób po 40. roku życia, znana jest także jaskra wrodzona, pojawiająca się wskutek wad anatomicznych oka. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia tej choroby są:

• nadciśnienie tętnicze,
• problemy z krążeniem,
• migrenowe bóle głowy,
• występowanie jaskry w rodzinie,
• duże wady wzroku,
• urazy gałki ocznej,
• retinopatia cukrzycowa,
• stosowanie kortykosterydów,
• stosowanie leków parasympatykolitycznych.

Ciśnienie wewnątrzgałkowe może się podnosić stopniowo lub gwałtownie. W związku z tym wyróżniamy jaskrę ostrą i podostrą. Jaskra z gwałtownym zamknięciem kąta przesączania wywołuje nagłe i silne objawy:

• silny ból oczu,
• silny ból głowy,
• kolorowe obręcze widziane wokół źródeł światła,
• nudności,
• wymioty,
• pocenie się.

Jaskra podostra, czyli jaskra z otwartym kątem przesączania, ma łagodniejszy i trudniejszy do zdiagnozowania przebieg. W jej wyniku kąt przesączania jest zwężony, ale nie zamknięty. Objawy pojawiają się i znikają, nie są też tak gwałtowne jak ostry atak jaskry. Chory także widzi kolorowe kręgi wokół źródeł światła. Ma ponadto problemy z ostrością wzroku.

Leczenie jaskry a leczenie zaćmy

Zaćma i jaskra mogą być leczone za pomocą operacji chirurgicznych. Zaćma jest jednak leczona wyłącznie operacyjnie. Zmętniała soczewka oka jest zastępowana sztuczną. Obecnie nie zastępuje się całej soczewki, a jedynie jej środek. Pozwala to na uzyskanie dość dobrej ostrości widzenia po operacji. W przypadku wymiany całości soczewki dochodzi zazwyczaj do bardzo dużej nadwzroczności w granicach 8, a nawet 16 dioptrii.

Jaskra początkowo leczona jest farmakologicznie. Leki przeciwjaskrowe obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Są one stosowane w formie kropli do oczu. W przypadku ich nieskuteczności należy zdecydować się na operację laserową lub tradycyjną.